Leiding geven
aan je leven en werk
vanuit je ware Natuur

Studenten moe van ratrace

“Die bijbaan heb ik heus niet omdat ik er zin in heb”, zuchtte de dochter van een vriendin, “maar omdat het goed staat op mijn cv”.   Ik snapte de trots van de moeder op haar baantje, dat toch maar mooi bij haar studie paste. Toch werd ik ook op scherp gezet.

Naast trainer/coach ben ik docent op het HBO en spoor ik mijn studenten vaak aan om het leven naast de studie alvast een tikje serieuzer te nemen. Natuurlijk mogen ze een leuk studentenleven hebben! Maar daarnaast moeten ze vooral een cv opleveren met slimme baantjes en extra’s. Met het verhaal dat je een goede vakkenvuller bent red je het niet meer op je eerste sollicitatie. En zo doe ik onbewust net zo hard mee aan de promotie van de ratrace waar veel jongeren nu mee zitten opgescheept.

Druk met bestuursjaar en bijbaan

Het motto is dat je er als student niet meer komt zonder bestuursjaar- slash-buitenlandervaring-slash-extra master-slash-serieuze bijbaan. En dus leeft de student 3 levens tegelijk. Vorige maand vroeg ik een groep gemotiveerde studenten waarom ze hun  medestudenten niet om feedback vroegen op producten. Ze werkten immers samen in een interprofessionele leergroep, met studenten van verschillende studies. Op deze manier konden ze delen in elkaars expertise. Het antwoord was even simpel als verrassend: “Daar hebben wij echt geen tijd voor, naast al onze bijbanen. Het wordt door de opleiding niet getoetst en dus kunnen we daar niet aan beginnen. Daar sta je dan als docent, en concurrent van de ratrace.

Ik heb studenten aan mijn tafel gehad die aangeven dat ze geen tijd meer kunnen vrijmaken voor ontspanning. Nog geen uurtje in de week. Past niet meer in het schema. Doodop verschijnen ze op de opleiding. En dat is echt niet alleen van bier in het weekend. Bijklussen is bijna een must, bang als ze zijn voor teveel studieschuld.

Burn-out en depressie neemt toe

De hoge verwachtingen van zichzelf (en vaak van ouders), van bedrijven die ‘nul’ op het cv niet meer accepteren, de toegenomen prestatiedruk en steeds sneller moeten afstuderen…tel alles maar op en wees dan niet verbaasd dat steeds meer jongeren op een burn-out afstevenen. De uitkomsten van een grootschalig onderzoek door Dopmeijer naar de psychische gezondheid van Nederlandse studenten zijn schokkend;  de helft van de studenten heeft last van angst en depressie, en 1 op de 5 denkt actief na over suïcide.  Sommigen wuiven dit weg door te stellen dat jongeren steeds meer over hun innerlijk leven delen. Dat dit de cijfers omhoog jaagt. Mij lijkt dat de aantallen daarvoor te groot zijn.

Uitstel ‘echte’ leven

Het valt ook op dat jongeren keuzes voor het ‘echte leven’ uitstellen. Uit angst niet aan de verwachtingen te kunnen voldoen slepen ze eerst zoveel mogelijk diploma’s binnen. Of volgen nog maar een extra masterstudie. Want wat als die droombaan niet blijkt te bestaan? Dus nog maar even uitstellen. Dat beschrijft ook filosoof en schrijver Hopster, in zijn pas verschenen boek De andere afslag.

Kies voor ambitie èn energie

Zelf zou ik studenten gunnen dat ze meer eigen keuzes durven maken.  Niet koste wat kost eindeloos het cv op-pimpen. Juist dingen gaan doen waar je in gelooft en waar je energie van krijgt.  Overeind blijven vraagt stevigheid van studenten. Dat iedereen van alles van je wil is al lang bekend. Nu jezelf steeds blijven afvragen; “wil ik dit, kan ik dit en krijg ik er zelf energie van?” Ga vooral lekker die master doen,  denk ik dan, of reizen. Je kan immers je leven lang nog werken. Maar doe het vooral als het past bij je eigen ambities en je het leuk vindt.

Maar ja, ik snap ook dat ik makkelijk praten heb. Want je cv moet er wel eerst tussenuit gevist worden voordat je op gesprek mag komen, zeggen studenten. Het voelt een beetje als een spagaat. We hebben met z’n allen die ratrace gecreëerd. Kunnen we die ook met zijn allen weer een beetje gaan afschaffen? Ik hoop het en gun het iedereen van harte.

Helene Baarda